Domies Toen

De tuin van de dominee, Domies Toen, in Pieterburen stond al een tijd op mijn wensenlijstje om eens te gaan kijken. En toen we afgelopen vrijdag weer een stukje gingen wandelen, deze keer vanuit Pieterburen, was het moment aangebroken. De tuin is in de jaren zestig van de vorige eeuw ontstaan als een burgerinitiatief. De oude pastorie werd afgebroken en er ‘dreigden’ huizen gebouwd te gaan worden. Tine Clevering- Meyer was een van de iniatiefneemsters en ontwierp een groot deel van de tuinen. Het oudste stukje is een dobbe, vlak bij het theehuis uit 1300! De oude gemetselde muur is uit 1600. Heel wat historie zo bij elkaar.

We dronken eerst een kopje cappuccino in het thee- en koffie-huisje, toen de tuin in. Een stichtelijk gebouwtje als entree. Op de plek waar vroeger de deel van het huis van de dominee/ de pastorie stond is nu op mergelgrond een mooi arm biotoop ontstaan. Met allerlei planten die je in Zuid LImburg tegen komt, maar niet echt verwacht in Noord Groningen. Tegen een gemetselde muur is een -naar Engelse stijl- lange brede border beplant. In  het voorjaar moet het in de oude voortuin prachtig zijn met de vele stinzenplanten.  Een kruidentuin, en er wordt gewerkt aan de vlinder- en bijentuin. Het kerkje vormt een mooie achtergrond voor de tuin.

Entreegebouwtje waar nu een thee- en koffiehuisje is
The long border
Met op de achtergrond het kerkje
De mergelvallei. De kleien muurtjes op de achtergrond zijn gestapeld van kloostermoppen.

Stempelpost Saaxumhuizen

De stempelpost van de Pronkjewailroute in Saaxumhuizen is te vinden bij de  bloemenboerderij een stukje buiten het dorp.  Met een straffe westenwind wandelen we van Warffum naar Pieterburen. Via Breede , Den Andel (leuk dorpje), Saaxumhuizen. Bij de bloemenboerderij is een enorme pluktuin, waar heel veel bloeit. Iets later in het seizoen is er een maisdoolhof. Nu steekt het verhoogde plateau van waaruit je over het doolhof  heen kunt kijken nog een beetje mal boven de kleine mais uit. Voor alle seizoen is er een palendoolhof. Huh? Van een afstandje zie je alleen ‘woud’ van 2 meter hoge palen, op een raster van 1 x 1 meter uit elkaar. Als je dichterbijkomt blijkt er op ongeveer 1 meter hoog een touw te zijn gespannen waarmee de gangen van het doolhof worden aangegeven. Transparant is het wel.

Op het terrein wijst een bordje ons naar rechts voor de stempelpost. Dat is bluf. We lopen wel het hele terrein over, zien de mooie bloemen tuin en de klompengolf en frisbeegolf routes en het palendoolhof. Geen stempelpost. Op de terugweg naar de uitgang een nieuw bordje, dat geeft aan dat de stempelpost in het winkeltje en rustpunt is,  vanaf de ingang naar links…

 

Een van de forse pluktuinbedden
Groepje stokrozen, dat heeft toch wel wat
Toortsen, ezelsoren, margrieten

Ik denk dat het express is om de wandelaars even verder op het terrein te lokken. Slimme truc.

Open (thee)tuin

Vandaag weer een etappe van het pronkjewailpad gewandeld, van Uithuizen, via Noordpolderzijl naar Warffum. Omdat het ook open tuinen weekend was voor de afdeling Groningen van Groei en Bloei meteen gekeken of we wat tuinen konden mee pikken. In Usquert waren we al voorbij een tuin gewandeld, geen bordje gezien, en we gingen niet terug. In Warffum , helemaal aan het eind van de wandeling  wandelden we langs de theetuin van kwekerij De Beemd. Kopje thee en nog een korte wandeling door de tuin. Vol, hoog, kruipdoor sluipdoor paadjes. Lekker wild en heel veel vaste planten die wij ook bij ons in de tuin hebben staan. En veel rozen, want die kweken ze ook. In alle soorten en maten.

Romantisch pleintje bij de theetuin
Open tuin: je ziet ze niet, maar ze zijn er wel: allerlei paadjes.

Heel lang geleden ben ik daar ook al eens geweest in juni 2004. Met de Harense afdeling van Groei en Bloei. Jan Jaap Boehle leidde ons toen rond, in mijn herinnering -en ook toen ik de foto’s terugvond, zie onder –  heel open en met bruggetjes. Flink veranderd

De beemd , kwekerij in juni 2014. Toen nog van beide broers Boehle.

Terugkerend thema: varkentjes

Omdat we toch in Warffum waren EN omdat het open tuinen weekend was EN omdat ik deze tuin nog een keer wilde zien, brachten we vandaag een (kort) bezoek aan de tuin van Els de Boer, aan het Smeltenspad.
Kort omdat we al weer 18 km gewandeld hadden en de trein wilden halen die op zondag maar 1 x per uur gaat.

We pikten een korte inleiding van Els mee, die al 40 jaar op deze plek tuiniert. Inmiddels een oppervlak van 3000 m2 en een conglomeraat van afzonderlijke tuinkamers. We kregen een folder met de route door de tuin en een mondelinge instructie van Els mee.
Centraal in de achtertuin een heel diepe vijver, naar het voorbeeld van Le Roy wilde de familie de Boer een vijver op grondwaternivo (bleek -1,5 meter te zijn, dus flink graven), en hoogtes, gemaakt met de uitgegraven grond. UIteindelijk bleek een echte Le Roy tuin wel erg bewerkelijk en werd het een Els en Jan de Boer tuin. Tjok en tjokvol met planten. Veel planten. En bij het rondlopen bleek ook dat varketjes een steeds terugkerend thema waren. Helaas is de ‘varkensconferentie’,  een tuinkamer met 4 buxusvarkentjes dit jaar gerooid, de buxus was aangetast door een ziekte. Els heeft een klein model op die plek in de tuin neergezet. De buxus knooptuin (knot garden) vertoonde overigens  ook al tekenen van aantasting….

Model van de Varkensconferentie
Overal varkentjes in de tuin
Els de Boer, T-shirt kleurt mooi bij de rozen en geraniums, geeft een korte toelichting van de route.
16000 steentjes gebruikt voor stapelmuurtjes overal
De rood oranje bruine tuin, deel van de voortuin

Met de foto’s die we gemaakt hebben en de foto’s op de website van Els en de folder hebben we een goede eerste indruk van de tuin. Zeker de moeite  waard om eens terug te gaan. Als we een middagje Warffum doen, er is ook een openlucht museum.

 

Ontzegelvork

Een gereedschap dat de meeste mensen niet dagelijksgebruiken is de ontzegelvork. Het is een imkergereedschap, en de imker gebruikt het ook maar een paar dagen per jaar. Namelijk die momenten vaak begin juni en in augustus dat het tijd is om de honing te oogsten. De bijen hebben de nectar verzameld in de raten, er honing van gemaakt en alle cellen in de raat keurig afgesloten met een wasdekseltje.

Die dekseltjes moeten erafgehaald worden voor dat je de honing uit de raten kunt slingeren. Dat kan dus met een ontzegelvork. Gister heb ik Doeke, een lokale imker, geholpen met het ontzegelen en slingeren van de honing.
Nog verser kun je de honing niet hebben!

Boven een bak leg je een volle raat op twee schuine ijzers, en dan met de platte vork met vlijmscherpe tandjes  alle zegeltjes verwijderen. Rechtsachter het slingerapparaat.
Je ziet dat ik mijn linkerhand NU zorgvuldig naast en niet boven de zegelvork houdt, proefondervindelijk ervaren dat de vork scherp is.
Deze raat kaan bijna in het slingerapparaat. Let op het lege honingpotje linksboven.
Tadaa , het eerste potje honing. Normaliter blijft de honing eerst een dag of twee in grote emmers staan zodat de belletjes eruit gaan. Maar ik wilde natuurlijk meteen een potje mee, belletjes geen bezwaar.

Voor degenen die dit blog al wat langer lezen: een paar jaar lang hebben we twee bijenkasten van Doeke bij ons in de tuin gehad, toen heb ik het imkeren van dichtbij meegemaakt.

Gedicht: Rozen zijn rood

Vandaag weer een etappe van de pronkjewail-wandelroute gelopen. Van Bedum – Westerwijtwerd – Middelstum – Toornwerd – Kantens – Rottum – Doodstil – Zandeweer – Uithuizen.

Iets langer geworden dan gepland, ruim 28 kilometer. Net gegeten, daarna lekkere espresso met stukje chocola, en nu om half tien ’s avonds op de bank, poes half naast/half op schoot (helemaal lukt niet omdat de laptop er ook op ligt) de foto’s van de wandeling aan het bekijken.

Zoals die bij dit blog. Een kostelijk gedicht op de muur bij een bloemenwinkel in Bedum.  Eddy heeft hem meteen uit zijn hoofd geleerd, en gedurende de dag herhaaldelijk voorgedragen. Vooral met nadruk op de laatste zin (laatste woord).

Rozen zijn rood
Violen zijn blauw
Dichten is moeilijk.
Kamerplant.

Bloemenzaadjes

Thema van de pronkjewailroute is de gastvrijheid van de Groningers in het Groningerland. Absoluut vanzelfsprekend om op staat te groeten, oudere mensen, maar ook jochies van 10 op de fiets. Bij de stempelposten van de wandeling krijgen we ook regelmatig een kleine  attentie.
Zoals in Westerwijtwerd, in het huiskamercafe: een zakje bloemenzaadjes.

Tübingermengsel is een beproefd bijen (en vlinder) mengsel, geschikt voor tuin of akkerrand. Het mengsel bestaat uit zaden van Phacelia, boekweit, gele mosterd, koriander, juffertje in het groen, goudsbloem, korenbloem, bladrammenas, malva, komkommerkruid, dille, serradella en zonnebloem.

We passeerden vandaag veel graanvelden, verschillende granen, en tussen Rottum (minidorpje, niet het eiland) en Doodstil was een brede strook van de akkers ook met bloemenmengsel ingezaaid: in dit geval vrolijke rode klaprozen en blauwe korenbloemen. Geen foto, want de batterij van mijn telefoon raakte met de wandelapp steeds aan al aardig leeg. Kijk maar eens hier voor toelichting van de faunarand.

Vergeten het zakje uit te strooien…

Ewsum

Ewsum.
Lang geleden een borg.
Op een stuk van een oude donjon na, afgebroken rond 1860.
Nu een landgoed onder beheer van het GroningerLandschap.
Met een theeschenkerij, en een mooie groentetuin.
Mooi gemaakt, op basis van historische tekeningen (en met subsidie).
Een gemetselde muur op het zuiden voor fruit (met peertjes van een cm of 3 al), groentes in allerlei soorten en maten, keurig op rijen of ruitjes. En ook stukken met bloemen.

Stukje bloementuin in Ewsum
Naambordje Onno van Ewsum, 1472, op de Donjon, oudste resterende stukje van de borg: een plompe ronde toren
Fruitmuur en bak met sla: veel op het punt om door te schieten. Dat wordt voor het hele dorp sla eten vanavond en de rest van de week!

 

Zwaan aan de wandel

Een zwaan is geen tuinvogel.
En hij liep ook niet in een tuin.
Toch vind ik deze foto’s leuk genoeg om in een tuinblog te zetten.anprg Ewsum geweest en wilden het borgterrein weer afwandelen, toen een groepje wandelende dames in de verte richting de  borg kwamen. En daar parmantig vooruit een grote zwaan, alsof ie ook een wandelaar van de pronkjewailroute was.

Wie passeert als eerste de meet: de zwaan of de wandelaars?

Op gepaste afstand passeerden we de zwaan .

Het rozenseizoen begint!

We waren een lang weekend weg, en hadden vrijfdag al gezien dat de rozenknoppen op openspringen stonden. Zondagavond terug en de eerste golf rozen is begonnen. Roze, wit, perzikkleurig en paars. Plaatjes volgen. Eerst even een andere roos.

Tuin kasteel Maurick in Vught

Zo rood als deze, hebben we ze niet in onze tuin. En de geur…. heerlijk.

Het mooie van enkelbloemige rozen is dat de bijen er goed bij kunnen.