Mary Delany : Bloemen van papier

 Mary Granville is in 1700 geboren in Coulston, Wiltshire. Ze ‘overleeft’ een gearrangeerd huwelijk op haar 17e met een dronkaard van 60, die haar niets nalaat. Op haar 21ste, als jonge weduwe, staat ze middenin de maatschappij en het sociale leven van London.  Ze heeft een 6 delig boekwerk nagelaten, met heel veel brieven, vooral aan haar zus Anne. Het leven van alle dag, in die tijd beschrijft ze in detail, van het patroon dat ze op haar jurken borduurde, tot aan wat ze gegeten heeft en wie ze ontmoet heeft. Ze schildert en schrijft, kent artiesten en schrijvers als Jonathan Swift.

Op haar 43 trouwt ze met Dean Patrick Delany, een Ierse Dominee, en goede vriend van Swift. De Delany’s gaan wonen op Delville, een landgoed vlakbij Dublin (in 1950 afgebroken). Mary vermaakt zich met allerlei ‘crafts’, van versiering van schelpen tot borduurwerk, tot tekenen en schilderen. Samen met haar man, een actief tuinier, richt ze het landgoed in tot een van de eerste grote ‘pittoreske’ tuinen in de Britse eilanden. Met tempels en schelpengrotten, met glooingen en zichtlijnen.

Mary Delany

Na de dood van haar man is Mary Delaney in de war en ontroostbaar. Ze wordt opgevangen door een goede en rijke vriendin.  Op haar 72ste maakt ze haar eerst bloemmozaiek van papier.

Volgens de overlevering ziet ze op een middag in 1772 hoe de kleur van een stukje papier precies gelijk is aan de kleur van een geraniumbloemblaadje.
Ze pakt een minuscuul schaartje en begint uit het gekleurde stukje papier precies de vorm van het bloemblaadje na te knippen. En dan nog een blaadje. En nog een, en nog een. Dit is het begin van de bijzondere nalatenschap van Mary Delany. In vier jaar tijd maakt ze bijna 1000 botanisch zeer accurate papiercollage’s. Ze is er zo bekend mee geworden dat allerlei plantenverzamelaars, zoals Joseph Banks, de bloemen die hij van zijn reizen meeneemt, naar Mary stuurt, voor een vastlegging in papier.
Waar botanische tekeningen uit die tijd zachter van kleur zijn, bijna pasteltinten, hebben de collages van Mary levendige kleuren die fel afsteken tegen de zwarte achtergrond. Ongelooflijk dat deze afbeeldingen van honderden kleine stukjes papier zijn gemaakt.

Meer over het leven van Mary Delany hier.

Stik nie op ‘ne prei

Uitspraak van Maarten, studiegenoot van lang geleden. Weet niet eens wat het betekent, misschien is het Veghels, want daar kwam Maarten vandaan.
Zoiets als ” Rustig aan”, denk ik.

Ik moest er aan denken toen ik de preibloem zag die we al bijna twee weken op ons aanrecht hebben staan. Preibloemstengel eigenlijk, die steeds weer in andere bochten staat, afhankelijk waar het licht was.

Bij het bereiden van een preischotel stuitte ik op een prei met een zich ontwikkelende bloemstengel, die heb ik toen in een bierglas dat bij de afwas stond op het aanrecht gezet. Inmiddels twee keer zo lang, heel bochtig. De bloem gaat niet meer open denk ik.
Wel sculptureel, ik categoriseer deze blog als kunst.

Rokjes

Zacht geel.
Een tikje eigenwijs.
De bloemtrompetten
nonchalant, naar een kant.

In fantasieland is het anders.
Daar hangen de rokjes klaar,
voor het lentefeest van dit jaar.
Morgen komen de elfjes ze passen.
Ze dansen dan de hele nacht,
’s morgens vroeg, als het lichter wordt,
dan hangen ze de rokjes 
weer aan de primulakapstokjes.
Niemand die het zag. 

Geborduurde anemonen

In de tuin bloeit nog niet zo veel begin februari.
Binnen kom ik bij het opruimen een borduursel van mijn moeder tegen van bloeiende bloemen. Een daarvan deze met anemoontjes.

In april, mei zijn ze weer te koop bij de bloemist. Meestal de anemone coronaria.  Als knolletje een onooglijk bruin, hoekig ‘dingetje’. Als je ze voor het eerst ziet best lastig om te bepalen welke kant de bovenkant is….
Ze komen voor in diverse kleuren, de mooiste vind ik de intense rode en de diep warm paarse. Met een opvallend zwart hart en meeldraden.
Van nature groeien ze in het oostelijke middellandse zee gebied. Ik heb ze wel eens proberen te planten, maar niet met heel veel succes. Te nat en te weinig zon, denk ik. Misschien nog een keer proberen in volle zon en droge plek?

Al googelend kwam ik een prachtige foto tegen van Zachi Evenor Adembenemend. Als je op de link klikt en na het bekijken van de foto op het pijltje naar rechts, zie je een filmpje en nog veel meer foto’s.

Eerst plaatje kijken

Advies:
kijk eerst goed naar dit schilderij,
en bedenk er je eigen verhaal bij.
Wat roept het bij je op?
Wat zie je er voor een betekenis in?
Lees dan pas verder.

Heb je goed gekeken?

Dat vind ik zo leuk als je in een museum komt. Eerst van een afstandje een schilderij of beeld bekijken, voordat je het tekstbordje erbij gaat lezen. Met de headsets en apps die je steeds vaker in  musea hebt, lukt dat niet altijd meer. Soms beginnen die al te ‘vertellen’ als je in de buurt van het schilderij komt.

Deze kip in de duinen hangt nu in het Groninger Museum. Als je uit een van de zalen komt en net de hoek op komt zie je het als eerst. Bij mij en veel andere bezoekers: een glimlach. Dan wat dichter bij en goed kijken. Vreemd ook, de combinatie van kip en zee, surrealistisch bijna. Kip uitkijkend over de zee. Wacht de kip op iemand? Een visserslied komt in me op. ” Als de klok van Arnemuiden, welkom thuis voor ons gaat luiden….” .
Of kijkt de kip verlangend uit over de zee, naar onbekende landen, ver weg, buiten de grenzen van zijn (ei)land?
Is de kip verdwaald of is dit gewoon haar achtertuin?
Je kunt er van alles bij bedenken.

Nog een stapje dichterbij.
Ik lees het bordje:
Het is een schilderij van Sierd Dallinga.
Geschilderd in 1988.
De titel is ” Huiswaarts”.

In 2016 aangeschaft door het Groninger Museum. In de krantenberichten uit die tijd wordt ze ook wel de  ‘Heroische Kip’ genoemd. Misschien is haar naam wel Odissea….

Als ik op de website van Siert Dallinga (1954) kijk, wordt ik getroffen door een ander schilderij: end of an era uit 2012. Wat is het verhaal hier achter?