Een bijzondere bloem, deze rood bruinige bloem van de stapelia schinzii.
Een ster met vijf punten, van een wat vreemde kleur.
Groeiend aan een cactusachtige vetplant.
Het is een stapelia schinzii.
Stapelia is een plantengeslacht van ongeveer veertig soorten planten. Het zijn succulente planten, vetplanten, die geen bladeren hebben, maar alleen vlezige stengels. Ze groeien van nature vooral in Zuid-Afrika en het tropische deel van Afrika. Daar vormen ze een mat van stengels laag bij de grond.
Op het eerste gezicht kunnen ze verward worden met cactussen. Ze hebben echter geen stekels. De overeenkomst met een cactus is te verklaren als “convergente evolutie”: planten uit hele verschillende soorten plantenfamilies kunnen in de loop van de tijd op elkaar gaan lijken als ze in vergelijkbare klimatologische omstandigheden leven.
Aasvliegen
Veel stapelia’s hebben dit soort bloemen, met geel oranje tot roodachtig paarse tinten. Ze groeien in gebieden waar weinig bestuivende insecten als bijen en vlinders vliegen. De stapelia richt zich daarom op aasvliegen, de bloemen worden ook aasbloemen genoemd. Ze zien er door de kleur, en de harige bloembladeren en het vlekkenpatroon uit als de resten van een dood dier, rottend vlees.
Lekker, denken de aasvliegen!
Daar past natuurlijk niet een frisse rozengeur bij. Deze bloemen zien er niet alleen uit als rottend vlees, maar ruiken er ook naar. Hoewel ze goed binnen in potten te houden zijn, dus misschien toch maar niet in de woonkamer (tijdens de bloei). Het patroon van stippen en lijnen suggereert daarbij ook nog eens de aanwezigheid van vliegen op de bloem. Deze combinatie van eigenschappen zorgt ervoor dat aasvliegen deze bloemen onweerstaanbaar vinden. De aasvliegen zorgen voor bestuiving als ze van bloem naar bloem trekken.
Lekker, denken de aasvliegen!
Drama
Stapelia’s zijn eigenlijk bedriegers, die de aasvliegen onder valse voorwendselen naar de bloem lokken. De bestuiver wordt uiteindelijk niet beloond: er is geen nectar te verzamelen. Het loopt dan ook niet goed af met de eitjes van de aasvliegen. De maden van de vliegen sterven van de honger op en rond de bloem.
Gefotografeerd in de Hortus Haren, tip van tuinbaas Walter.
Die mij uitnodigde eens aan de bloem te ruiken….
Blèèèh, dat stinkt!