Citrus

De decemberperiode is altijd mooi om wat meer te lezen dan normaal. Ik had nog twee boeken liggen, van Jitske, die beiden raken aan tuin, of planten. En die heb ik allebei uitgelezen, om en om stukjes.  Al eerder schreef ik over The Morville Year.

Nu het andere boek: The land where lemons grow. Als je van plantverhalen en geschiedenis, en landschapsbeschrijvingen houdt, dan is dit een boek voor jou. Het boek gaat over de geschiedenis van het citrusvruchten en het kweken daarvan in Italia. Over de grote verzameling van de meest vreemdgevormde vruchten van de Medici (van een aantal zijn nog afgietsels in was bewaard) en over de bloedsinaasappels op Sicilie.

Over de sucade, die een belangrijk onderdeel van de traditie uitmaakt van het Joodse loofhuttenfeest, waarbij uitzonderlijke eisen gesteld worden aan het uiterlijk van de vrucht (prijs tot paar 100 dollar voor een goede sucade!).
Ronduit schokkend vond ik het verhaal over de mafia op Sicilie, die ontstaan is in de citrusteelt en rond de enorme winsten die gemaakt konden worden met verschepen van citroenen naar de VS (tegen scheurbuik).
En over de bergamottuinen rond het gardameer, waar in het verleden enorme rijkdommen vergaard konden worden (bergamotolie tbv de parfum industrie, en ook de earl grey thee). De bergamotkweek is ingestort toen er ook synthetische varianten van bergamotolie op de markt kwamen.

Helena Attlee heeft een jaar of tien onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de citrus, en vertelt op een aanstekelijke manier over haar zoektocht en ontmoetingen met veel Italianen.

Perfect kerstvakantie leesvoer; voor een zonnig gevoel als het buiten donker en miezerig is.
Drie soorten bloedsinaasapples op Sicilie: de moro’s, de tarocco’s en de sanguinello’s. Het is nu -januari tot begin maart- weer oogsttijd van bloedsinaasappels; vanmorgen van een heerlijk glaasje versgeperst sanguinello-sap genoten.

Hap!

Zaterdagmiddag de  laatste appels geplukt van de Jonathan achter in de tuin.
Zo’n 15 binnen neergelegd, de gevallen appels verzameld om beetje bij beetje aan de merels voor te schotelen. De laatste 2 nog even op de foto.

De laatste der monikanen… voor dit jaar

Dan plukken, oppoetsen aan mij jas en smullen maar. Wat is er nou leuker dan vers fruit uit eigen tuin, plukken en meteen opeten.

Oppoetsen…
… en smullen maar.

Vogelverschrikker

Druiven in overvloed, dit jaar. Zoveel dat we er niet tegen aan kunnen eten. Steeds een kilootje plukken om zo op te smikkelen. Al heel wat aan buren en dorpsgenoten meegegeven. Druivensap gemaakt, heerlijk in de kefir ‘s morgens. Opgeleukt met een paar druifjes. Leuke van druiven is dat ze -als je ze aan de struik laat zitten- heel lang goed blijven.

Onze druiven hangen over de pergola vlakbij de deur. De spreeuwen vinden dat meestal te eng. Maar vorige week begonnen ze omtrekkende bewegingen te maken, en boven de druiven te cirkelen. Een paar keer wegjagen ging prima, maar nu ze het eenmaal wisten….

Toen bedachten we de truc-met-de-plu. Grote paraplu over (een deel) van de druiven heen. En als aanvulling nog twee wapperende gele plastic pedaalemmerzakjes. Daar hadden de spreeuwen niet van terug. We hebben ze niet meer in de druiven gezien.

 

Paraplu als vogelverschrikker
De druiven hangen er mooi bij

Dus de komende weken eten we nog eigen druiven, in kleine porties. Herinnering aan een prachtige zomer.

Overvloedige oogst

Dit jaar hadden we een ‘bumper crop’ aan druiven, zoals Monty Don van Gardeners’ World zou zeggen. Andere jaren hebben we wel vaak veel druiven, maar meestal vrij zuur. Zo niet dit jaar. Sappig en zoet. En er zijn overal zo veel andere besjes, dat de merels er nog niet heel veel van hebben opgegeten. Elke paar dagen pluk ik een aantal trossen, niet meer dan we in die paar dagen opeten. Ze blijven het best houdbaar als ze aan de struik blijven hangen.

Een enkel druifje
Van druiven op het terras, naar wijn op het terras. Kan nog steeds.

Hoe was jullie oogst?
Vrienden iets verder op in de straat hebben een druif aan de zuidkant, tegen het huis. Daar is de hele oogst mislukt, alles verdroogd.

De taken verdeeld: fruit plukken

Straks in de jam verdwenen

Afgelopen week al een handvol pruimen voor in de muesli. Vandaag een flinke portie geplukt voor jam. Later deze week staat nog chutney op het programma. De pruimenboom staat tegenwoordig flink in de schaduw van de enorm gegroeide hazelaar, waardoor veel minder pruimen tegelijk rijp zijn. De allerrijpste bovenaan begonnen in trek te komen bij de vogels. Dus de rijpe en bijna rijpe vandaag geplukt.
De hoofdrijpheid van de wijnbessen is nu: afgelopen twee weken al af en toe een vruchtje. Nu de hoofdmacht. En er komt nog een staartje aan. Mevrouw Merel trof ik vandaag met twee verse geplukte wijnbessen in de snavel. Ze plakken een beetje, dus ze moest de snavel wel aan een takje afvegen. En zo planten de merels ook wijnbessen op verschillende plekken. Dit kleintje staat midden op het tuinpad naar de vijver.

Wijnbes op tuinpad, hij staat er niet handig. Proberen er tussen uit te peuteren en op te potten.

De roze aalbesjes zijn verdwenen. Of dit door de merels is gebeurd of door de buurkleinkinderen….

Witte aalbes

24 juni, topzware takken van de vele bessen

Onze kliko’s staan tegen de achterkant van het huis, een beetje afgeschermd door een (frans) schapenhek. Dat hek is al jaren begroeid met een Japanse wijnbes en een kamperfoelie. Een kluwen plant. Op enig moment is een aalbes komen aanwaaien, net waar het schapenhek ophoudt. Het is een witte aalbes, hoewel de besjes als ze rijp zijn eigenlijk roze zijn. Een paar trosjes meestal, lekker om bij het langslopen even een paar trosjes te plukken. Dit jaar zaten er heel erg veel bessen aan, de takken hingen helemaal omlaag. Niet echt handig, zo vlak voor de kliko’s, maar wel lekker.
En zonde om ze af te knippen voordat we geoogst hebben.
Gistermiddag een lange tak, met besjes en al afgeknipt, en heerlijk op een bankje in de schaduw besje voor besje geplukt, en handje voor handje opgegeten. De lange takken zijn nu ingekort. De witte aalbessen zijn wat zoeter dan de rode aalbessen.

1 juli, deel van de bessen nog even laten hangen