Afgelopen vrijdag 6 november was het prachtig weer. Strakblauwe hemel, graad of 9-10. Met de oostenwind voelde het een paar graden koeler, en de winterjas (voor het eerst deze week) is dan weer lekker. Wat is het genieten als je de kans hebt om dan een wandeling te maken. We wandelden na de lunch vanuit huis richting de Onner Es en later door bos en heideven van de Appelbergen. Het landschap is nu extreem fotogeniek, met het zachte herfstlicht. Tegen het eind van de wandeling, iets over 4 uur ’s middags, stond alles in een roodkoperen gloed. Ooohh.
Grote Veen , Appelbergen 15:20de Wolddeelen – 16:15Moarweg Haren – 16:20
Met het kaler worden van de bomen vallen zaaddozen steeds meer op. Deze groene stekelballetjes (foto 1) hangen in onze amberboom. Later drogen ze in en worden ze donkerbruin. Twee weken terug was de amberboom volop in het oranje rode blad (zie foto 2). Inmiddels is het blad diep rood (foto 3) voor zo ver het nog aan de boom zit. En een flinke laag ligt inmiddels op de grond.
De amberboom,of liquidambar styraciflua, komt van oorsprong uit het zuidoosten van de Verenigde Staten en op wat grotere hoogte in de nevelwouden van Midden Amerika.
Gebruik – stukgewreven bladeren geven een aangename zoete geur af. – de oliehoudende hars in de bast wordt (‘Sweet Gum’) gebruikt als basis van kauwgom – de hars wordt gebruikt als geurstof in voedingsmiddelen, tabak en parfum. – de hars werd door de oorspronkelijke bewoners van Amerika gebruikt om haar geneeskrachtige stoffen bij wonden, huidkwalen, problemen met de spijsvertering en verkoudheid. – het (hard) hout wordt gebruikt in de meubelmakerij, wordt satijnnoten genoemd
Ik had in gedachten dat het de aster ericoides ‘Blue Star‘ is, gekocht in oktober 2023 in Hortus Fryslan in Buitenpost. Geplant op een verhoogd stukje in de achtertuin. De eerste twee jaren beetje moeizaam (ook slakken), maar nu volop uitbreidend en mooi bloeiend.
Maar in een ander blog van October 2023 lees is dat ik rond dezelfde tijd een aster van de planten ruil heb geplant. De Aster ageratoides ‘Ezo Murasaki’, die nogal kan uitbreiden.
Welke zal het zijn? Ook in de voortuin staat een polletje.
In november bloeien er veel minder planten dan in de zomer. De geuren van de herfst zijn van paddenstoelen, afgevallen blad, vochtige aarde. Of als je het eenmaal weet, de zoete karamelgeur van het blad van de kassoera boom. In de publiekskas van Hortus Haren liep ik afgelopen week naar binnen en werd verwelkomd door een heerlijke bloemengeur. Terwijl ook daar niet veel meer in bloei staat. Na enig geurspeurwerk (loop je neus achterna) kwam ik de bron tegen. De witte bloemtrossen van de wolmispel of Eriobotrya japonica.
Het is een subtropische boom uit de rozenfamilie (Rosaceae). De boom komt van oorsprong uit centraal en Oost China, maar groeit nu in grote delen van de wereld, waaronder Japan, India, oostkant van Australië, Noordelijk deel van Zuid-Amerika, Florida en Californie. In Japan werd de loquat eeuwen geleden al ingevoerd, verder gecultiveerd en nog steeds veel gewaardeerd. Vandaar ook het tweede deel van de naam: japonica en niet chinensis.
De loquat wordt gekweekt voor zijn sierwaarde als (park)boom en voor de kleine oranje friszure vruchten. In Nederland en België kan de grote struik/ kleine boom veel winters overleven, de bloemen kunnen echter helemaal geen vorst hebben. Dus geen vruchten hier, tenzij …. je de wolmispel in een (sub)tropische kas hebt staan. Dan komen er bij een volwassen exemplaar (>10 jaar) zo veel vruchten aan dat je er bijna niet tegen aan kunt eten.
Dat geeft een bijzonder effect, als je een foto van een boom neemt vanuit deze positie. Van vlak bij de stam, langs de stam omhoog. Helemaal mooi als de boom verder vrijstaand is. Deze abeel, in fraaie herfstkleuren, is gefotografeerd door Eddy. De boom staat aan de zuidkant van het Grote Veen in de Appelbergen.
Vanmorgen. Zwaarbewolkt, graad of 5. Vanuit het open slaapkamerraam, kijk ik naar buiten.
Telefoon in de vensterbank. De MERLIN vogelapp aangezet. 6 x 10 minuten.
Luisteren naar vogels in de tuin. Luisteren naar overvliegende vogels. Midden in de vogeltrek.
Wow! 32 soorten in 1 uur.
In alle tijdblokken van 10 minuten was de roodborst de eerste. Die zingen bijna continu, waarschijnlijk meer dan een. ZE zitten territoriaal tegen elkaar te zingen. Ook binnen een paar seconden de merels. Die zitten nu dicht bij huis, daar hebben we een enorme taxus met lekker bessen. Af en aan vliegen ze hier. De derde vogel die in alle tijdblokken te horen was: de koolmees, niet zo actief als roodborst en merel, maar toch steeds wel een keer te horen.
Nog een keer, omdat ie zo bijzonder is. De Notenkraker.
We zagen hem nu op 30 oktober. Na een mistige vrijdagochtend besloten we na de lunch nog even een stukje te wandelen in het Drentsche Aa gebied. En waarom niet een stukje van dezelfde wandeling. En verdikkie. Op de plek waar we vorige week lunchten op een bankje … zat een notenkraker. Hij vloog ongeveer 50 meter weg. En zat precies in hetzelfde groepje bomen waar we hem vorige week ook zagen. Minutenlang genieten.
Boven : vliegenzwam vanuit kikkerperspectief. Net vers uit het ‘ei’, het rokje nog goed te zien. (Schipborg) Midden en onder: Porceleinzwam op dode beuk. (Quintusbos, Glimmen).
Wie moet ik geloven.? Volgens waarneming.nl vrij algemeen en inheems in Nederland. Volgens de NMV verspreidingsatlas (Nederlandse Mycologische Vereniging): zeldzaam.
En de laatste dertig jaar erg achteruitgegaan. 100 is de waarde van 1999. Geen gegevens (in dezelfde grafiek) van de periode 2015 tot 2026 ….
De tuin in Middelburg, ongedateerd.Bloeiende tuin in Epse, ongedateerdEmma Proos in de tuin, ongedateerd.
Vorige week een Museum jaarkaart gekocht en gister naar het Drents museum geweest. Hoofdreden was de tentoonstelling van Angkor, over Cambodja. De moeite waard. Altijd interessant om ook langs de andere tentoonstellingen te lopen. In dit geval van Wilhelmina Proos. Onder andere een paar schilderijen van een tuin. Een deel van de schilderijen die zijn geschonken door de kleinzoon aan het Drents Museum.