Alles in en om onze tuin
De foto’s zijn van vrijdag 6 maart toen er flink wat saharazand vanuit het zuiden was aangevoerd. Een flets zonnetje, foto 1 rond twee uur ’s middags, foto 2, iets over 5 uur ’s middags.
Op sommige plekken zijn er mooie rode luchten te zien geweest. Die hebben we zelf trouwens niet gezien. Misschien was het nog net iets te vroeg en hadden we rond 18:00 uur moeten kijken.
Het is 1 maart, de meteorologische lente is begonnen.
Vanaf vanmorgen 8:00 uur staan de live webcams van de vogelbescherming weer aan om mee te kijken in allerlei nesten en kasten. Typ in: Beleef de Lente en je komt op de juiste site terecht.
Met de zonnige dagen deze week (en ook komende week) en opeens enorm hoge temperaturen, zien de vogels in de tuin en omgeving het ook wel zitten. Mooie tijd om de mooie smartphone app Merlin Bird ID nog eens onder de aandacht te brengen (ik heb geen aandelen).
Ook dit jaar al weer een paar keer gefopt door de pimpelmezen, die in het vroege voorjaar allerlei liedjes zingen, met hoge piepje en trillertjes. De app haalt ze er onmiddellijk uit. Als een vogel gehoord is, komt ze op de lijst, en als de vogel tijdens opname nog een keer te horen is, wordt het vakje met de naam lichtgeel. Op de foto hieronder de koolmees en roodborst.
Vanmiddag hebben we een stuk gewandeld en rond vier uur zaten we even op een bankje vlakbij het Noordlaarderbos in de zon. Met de app kun je de vogelgeluiden die je hoort opnemen (dat doe ik vaak) en later terugluisteren (dat doe ik eigenlijk nooit).
Voor mij is de lente begonnen als ik in die 10 minuten opnamen minstens 10 vogels heb gehoord.
Tel maar mee, met de opname van vanmiddag.
Voorjaarsvakantie, Noor logeert bij Oma Sieneke, onze buurvrouw. Noor is 11, en leest wekelijks dit tuinblok. En af en toe stuurt ze dan wat toe om eventueel te plaatsen. Deze keer een paar foto’s van bezoekje aan Forum Groningen, de tentoonstelling Wild Life photographer of the Year. Nog te zien tot 3 mei. Noor maakte een paar foto’s van de mooiste foto’s die ze zag.
In het midden en zuiden was het al enkele weken wat warmer, ruim boven nul, hier in het noorden bleef het wat langer koud. Nu komen er warmere dagen aan en de vogels krijgen lente in hun bol. En ook hier komen de sneeuwklokken er aan. Nog niet uitbundig bloeiend, maar dat zal deze week wel lukken.
De bosjes kunnen dit jaar weer gedeeld worden zo te zien. Wordt vervolgd.
En van Edwin weer de foto’s van zijn jaarlijkse sneeuwklokjes bezoek bij Amelisweerd, Utrecht.
Toverhazelaars, Hamamelis, bloeien in de winter, ongeacht koude of sneeuw. En ook hier in de buurt staan zeweer in bloei. Met de knalgele lintbloempjes op kale takken kun je de toverhazelaars niet missen. De echte, de soort, geurt heerlijk. Bij sommige cultivars is de kleur doorgekweekt naar licht of donker oranje tot bijna bruinrood. In het proces van veredelen is soms de geur verdwenen, da’s wel jammer.
De verzameling toverhazelaars in Arboretum Kalmthout bij Antwerpen is de grootste in Europa en bevat enkele erg oude struiken.
In Hortus Haren zijn vorig jaar een tiental stekken, gekweekt in Kalmthout , in de geelblauw tuin, geplant. Het duurt nog wel een paar jaar (toverhazelaars groeien langzaam) voordat ze zo uitbundig zullen bloeien als op de foto hierboven…
Afgelopen week is Nico de Haan overleden. In Vroege Vogels op de radio werd er ook bij stilgestaan. Nico was de supervogelaar van Nederland. Heel veel mensen hebben interesse gekregen in het kijken (en vooral luisteren) naar vogels. Tuinvogels of vogels in het vrije veld. Ik heb vaak (in de winter, als er weinig in de tuin te doen was) geluisterd naar de CD’s van Nico met de vogelgeluiden en zijn uitleg en ezelsbruggetjes hoe je de verschillende vogels -op geluid- uit elkaar kon houden. “Het fietspompje”, wie kent die niet. Dat is de koolmees in de lente.
In 2010 zijn we (in een opwelling en meteen geboekt) meegegaan met een 3 daags vogelreisje met Nico de Haan en een collega van de vogelbescherming. Het was april, maar ijskoud, dat weet ik nog. Drie dagen de mooiste plekjes, bezocht en een soort ‘wedstrijd’ om in deze drie dagen -als groep- zo veel mogelijk vogels te spotten. Met de fiets het eiland over, schuilend achter dijkjes tegen de ijzige wind.
Overdag vogels luisteren (die kleine mitrailleur, zei Nico, is de braamsluiper) en kijken (die witte vlek in de nek zie je al van verre, dat is de houtduif). ’s Avonds de tellijst langslopen (JA, we hebben de 100 net gehaald!) en op de laatste avond een vogelquiz. Ik heb de foto’s nog even teruggekeken.
Mooie herinneringen aan een bijzonder man. Dag Nico.
Le coq est mort.
Als het mooi weer is, en je hebt de gelegenheid, ga vooral een stuk wandelen.
Afgelopen zaterdag was het koud, en zonnig. Met een extra laagje kleding aan, boterhammetje in de rugzak, wandelschoenen aan, gingen we lekker op pad.
Een rondje vanuit huis, rond het vlak bij ons gelegen Friesche Veen, een meer ontstaan door vroegere veenafgravingen, en naar de Onlanden, een prachtig natuurgebied bvan Natuurmonumenten.
De foto’s zijn gemaakt vanaf de zuidkant van het Friesche Veen, richting het noorden.
Op de laatste twee foto’s het nieuwe nest van de zeearenden. Het rommelige bosje bij het Friesche veen is sinds een paar jaar een broedplek voor een paar zeearenden. Kort geleden bij hevige wind was het oude nest uit de boom gewaaid. Mooi te zien dat het broedpaar weer aan het bouwen geslagen is. Vroeger was er een wandelpad door dit bosje heen, mede vanwege de zeearenden is dat niet meer voor publiek toegankelijk. Om de spectaculaire vogels rust te geven. Het wandelpad loopt nu over een dijkje om het bos heen, en vanuit de verte (de zuidkant van het meer) kun. je het nest bekijken. In de zomer kunnen we hier regelmatig de majestueuze vogels ook over het dorp zien vliegen. Prachtig.
Elke keer als we ons meest-gewandelde ommetje doen maken we even een foto van de ‘reeboom’ . Hieronder de ‘opbrengst’ tot half februari.
De meeste veranderingen in de wolken aan de hemel en in het aantal molshopen in het weiland. Het is paarseizoen, en de mollen die grootste deel van het jaar solitair wonen in hun eigen gangenstelsel, zijn nu in het wilde weg aan het graven en tunnelen in de hoop elkaars tunnelsysteem te bereiken.
Eerste serie reebomen: hier
Na één keer uitgesteld te zijn vanwege dubbele boeking van het cursus zaaltje en twee keer vanwege de ijzel en gladheid, was afgelopen week (eindelijk) de eerste les van de zwerfstenen cursus die ik volg bij het hunebedcentrum in Borger. Met twee collega-vrijwilligers van de Hortus en 30 andere geïnteresseerden. De docent is super zwerfstenenkenner Harry Huisman die -samen met collega Marja Braaksma- meerdere boeken over zwerfstenen heeft geschreven, waaronder het lijvige ‘Het groot keienboek’. Dat was uitverkocht, maar is nu weer verkrijgbaar in het hunebedcentrum.
Eerst een uurtje college en uitleg bij typen zwerfstenen en vooral hoe je ze kunt herkennen. Boeiend om te leren over de ontstaansgeschiedenis en ouderdom van gesteenten. Oeroude stenen meer dan 1,5 miljard jaar oud, ooit ontstaan in de ‘wortels’ van vroegere hooggebergten (die in de loop der vele jaren helemaal verdwenen en afgesloten zijn waardoor de stenen aan de oppervlak liggen). En veel jongere stenen die door vulkaanuitbarstingen en snel gestold magma zijn ontstaan. En wist je dat Nederland het land is waar de meeste soorten zwerfstenen voorkomen: door het ijs meegenomen vanuit Scandinavië, en door rivieren meegenomen vanuit Frankrijk, Belgie, Duitsland, Polen …
De volgende keren gaan we verder in op zogenaamde ‘migmatieten’, zwerfstenen die uit twee duidelijk verschillende soorten gesteente bestaan. En ja, als je in Drenthe of bij de kop van Drenthe (net in de provincie Groningen) woont, dan kom je om in de zwerfstenen. Over al en nergens, op straathoeken, perkjes, langs opritten, rijtje als tuinafscheiding. Je kunt ze niet missen als je er eenmaal op begint te letten.
Tweede deel van de cursus: op elke tafel met 5-6 personen stond een tablies met een hele verzameling zwerfstenen, allemaal van de Hondsrug. De eerste opdracht was: zoek alle gneizen bij elkaar. Gneis een een soort steen waar je – bij de ene gneis duidelijker dan bij de andere- een gestreepte structuur in ziet. Harry liep bij de verschillende tafels langs om te kijken hoe we het deden: we waren maar wat trots dat we alle gneizen gevonden hadden.
Ik loop nog even de tuin in, ook wij hebben op verschillende plekken in de tuin randjes van zwerfstenen als afscheiding liggen. En -alsof ik al een volleerd stenenkenner ben na één les- loop ik mompelend langs de stenen: “ja, dat is duidelijk een gneis, die rode met de witte ringetjes is een alandrapakivi, en die effen lichtgele is een zandsteen.” Een typisch geval van: in het land der blinden is een oog koning.
Het patroon van stenen is vaak beter te zien als ze een beetje natgemaakt worden (motregen of plantenspuit). De foto hierboven is genaakt op 6 februari, code rood vanwege extreme ijzel in het noorden. Elk nadeel heeft zijn voordeel: de zwerfstenen kregen er een prachtig glanzend laagje van.
De Hortus kreeg een bericht van Alexandra, dochten van Audrey. Of de Hortus geïnteresseerd was in de tuinboeken- collectie van Audrey. Ja hoor, goed plan.
Zo kwam het dat we afgelopen vrijdag, met fietstassen en fietskar op pad gingen naar Eelde, de laatste resten ijzel ontwijkend. Verwarmd door een kopje thee, beginnen we de fietstassen en – kar vol te laden. Nog net te tillen. Audrey was Amerikaanse van afkomst en had veel Engelstalige boeken, ook een flink aantal die nog niet zo bekend zijn hier in Nederland.
Audrey was jarenlang lezer van dit blog ’t Groentje en ik ben verschillende keren in haar tuin geweest, een klein half uurtje fietsen hier vandaan. Haar tuin is opgezet als vogeltuin, met veel bomen, struiken, bessen. En in de loop van ruim 40 jaar gevuld met allerlei bijzondere cultivars. Audrey was groot tuin liefhebber (en Hortus- fan) en bezat ook veel planten in potten. Heel gesjouw elke winter om de niet-winterharde exemplaren in de garage te laten overwinteren, vertelt Alexandra. Audrey overleed vorig jaar op 92-jarige leeftijd, en dochter Alexandra zag de tuinboekencollectie graag op een groene plek terechtkomen. Audrey zou blij geweest zijn met de Hortus als bestemming.