Via tuinbaas van de Hortus Walter stonden de Vrienden van het oude fruit met een kraam op het festival. Het vele mandjes vol met appels en peren van oude fruitrassen. Met veel enthousiasme en ervaring helpen zij mee de oude rassen in stand te houden, ook door het geven van informatie op markten als deze.
De appel die ik aanwijs is de Zoete Kroon, van huis meegebracht.
De Zoete Kroon is een toevalszaailing, gevonden door S. Brouwer in de tuin van een mevrouw uit Zuidbroek. Het is een betrouwbaar ras en de bomen kunnen heel oud worden. De appels zijn lang houdbaar, en goed geschikt voor hete bliksem. Je herkent ze, aldus Lubbert achter de kraam, door het nat rondom het klokhuis.
Voor het eerst sinds jaren organiseerde Hortus Botanicus Haren een tweedaags evenement. Het Hortus festival onder de naam 400 jaar groei x De smaak naar meer. In het weekend van 26 en 27 september, begin van de herfst. En wat hadden we een geluk met het weer. De zaterdag was ik er (overwegend) als bezoeker. rondzwierend, kijkend genietend. Bijvoorbeeld de Vrienden van het Oude Fruit , een kenniscentrum voor oude fruitrassen. Of de workshop fermenteren, de Keltische verhalenvertelster in de Keltische tuin, de houten kuipen, of de warenman, met honderden varens voor in de tuin. Veel muziek, een heus foodcourt met lekker hapjes. Voor de kids Happy Stones maken (tip volgend jaar: meer stenen!) en meer.
In het kader van de historie: een serie historische bordjes en foto’s uit de oude hortus en oude foto’s uit de Hortus Haren. En voor wie er nog geen genoeg van heeft volgt op 14 oktober een Hortus lezing over (een deel van ) de geschiedenis van de Hortus. Inschrijven kan nog.
Op 25 september heb ik met een groep vrijwilligers een wandeling georganiseerd van de oude Hortus in de binnenstad van Groningen naar de huidige Hortus Botanicus Haren. Allemaal in het teken van 400 jaar groei, vanaf het prille begin met de aankoop van een stuk grond door Gronings apotheker Henricus Munting in 1626. De eerste 16 jaar als privé tuin, later ingezet voor de academie en het publiek. Tot de huidige Botanische tuin in Haren.
Een wandeling in groepen, met historie, onverwachte paadjes en parkjes en geweldig weer. Eind van de wandeling was in de Kruidentuin van Henricus Munting, waar de groepen werden verwelkomd door Henricus Munting, zoon Abraham Munting en kleinzoon Albertus Munting. Met kruidenthee en berenklauw-citroen bonbons van Sanne. Met toespraakjes door Bestuursvoorzitter Arike, Wethouder Rik, Kinderburgemeester Lotta en Henricus Munting. Samen plantten ‘het verleden, het heden en de toekomst’ munt en tijmplantjes in twee kuipen: op naar nog vele jaren groei en groen in de Hortus.
Uitleg van huidige tuinbeheerder Cathy in de oude Hortus tuin in GroningenPrachtige oude boeken in de Groninger archieven, kijken, niet aankomen. Toelichting van Jaline.De toekomst plant mee, de kinderburgemeester van Groningen en de twee dochters van de wethouder.3 historische hortulanussen en een tuinbaas: vol verbazing over de moderne tomaat
Dit was een wandeling met gidsen, we zijn aan het bekijken in hoeverre we de route ‘self guided’ kunnen maken. Op korte termijn door de ‘kale’ route op de Hortus website te plaatsen, voor volgend jaar de route van meer achtergrond informatie te voorzien.
RTV Noord kwam langs eerder in de week, en interviewde twee vrijwilligers in de kruidentuin. Erg leuk om te doen. Zie filmpje.
Op de tweede dag van het festival stond ik achter de Vriendenkraam. Op de zaterdag hadden we een quiz met takken van vogelvriendelijke struiken (bessen), samengesteld door Nynke. Op de zondag een quiz waarbij de bezoekers konden bepalen welke van een aantal houtschijven en stammetjes bij welke boom hoorde. Dat bleek erg lastig. We hebben een flink aantal nieuwe Vrienden van de Hortus mogen verwelkomen met een mooie festival actie.
Vlak naast de Vriendenkraam ligt een wisseltuin, die deze zomer weer vol stond en nog steeds staat met een wild kleurig mengsel van bloeiende dahlia’s. bezoekers aan het festival konden – nu de bloemen nog zichtbaar zijn – een knol kopen. Begin november als de knollen uit de grond zijn kunnen ze die komen halen. Vrijwilliger Tita zorgde ervoor dat alle juiste labels bij de juiste planten terecht kwamen.
En een beetje extra reclame voor de Hortus, waar ik veel tijd besteed als vrijwilliger en bestuurslid Vrienden van de Hortus.
Een Botanische Tuin als die in Haren, kan alleen maar bestaan dankzij hulp van ruim 150 vrijwilligers. Die week in week uit, het hele jaar door de kleine groep vaste medewerkers aanvullen. In de tuinen , bij de receptie, in de horeca, de facilitaire activiteiten, bij de plantenkraam en in projecten. Bij de vriendenkraam hebben we met heel wat potentiële nieuwe vrijwilligers gesproken. Meer informatie op de website www.hortusharen.nl
En dan de Vrienden van de Hortus. Wij zijn de fanclub van de Hortus. Met ruim 3000 vrienden , en hun lidmaatschap hebben, zijn wij in staat de Hortus financieel te ondersteunen. Door een significant deel van de inkomsten uit Vriendenbijdragen over te dragen en door specifieke projecten te ondersteunen. Meer informatie op de website https://www.vriendenhortusharen.nl .
Er is altijd ruimte voor meer Vrienden, of je nu in de buurt van haren woont en vaak kunt komen, of verder weg woont, niet zo vaak komt, maar wel -ook deze- Hortus een warm hart toedraagt.
Bij een van onze dorpsommetjes komen we langs een park, het Boeremaparrk. Een park zoals je je een park voorstelt. Grote vijver, grote fontein, eenden en ganzen, een hertenkamp. Bochtige paden, grasvelden, boomgroepen.
Dit jaar bestaat het Boeremapark 100 jaar en wordt er van alles georganiseerd. Onder andere een fotowedstrijd. Toen we er vorige week langsliepen rondgekeken naar een onderwerp voor een foto. Het hertenkamp heeft niet alleen herten maar ook een aantal pauwen. Een daarvan lag op een rustige strook, binnen het hek van het hertenkamp, maar aan de andere kant van een slootje. Een van de wandelpaden loopt net achter het schuine hek op de onderstaande foto links. Wandelaars lopen dus vlak langs de pauw, zonder dat ze elkaar zien. Tenzij…. je tussen de spijlen van het hek door kijkt. De pauw zat er rustig bij, en draaide zijn kop eens om, verder geen sjoege. Iets inzoomen met de telefooncamera en dan krijg je bovenstaande foto. Een pauw van heel dichtbij. Deze foto stuurde ik in voor de wedstrijd (sluitingsdatum 1 oktober).
In de instructie van de fotowedstrijd las ik dat je ook een AI foto kon insturen. Ahh, vooruit, eentje dan. Onderstaande figuur van de pauw met regenboogstaart is met hulp van AI aangevuld.
Bloemen trekken vaak de aandacht in de tuin. Door kleur en vorm. En ook nu. eind september bloeit er genoeg. Soms herbloei, soms de gewone najaarsbloei. Als je even iets nauwkeuriger kijkt zie je ook mooie details van zaden, bessen, verkleurend blad, of afgestorven stengels. De eerste foto is bijvoorbeeld een zaaddoos van een acanthus mollis. Kijk maar eens goed, als je die in de tuin hebt staan.
Sommige (kamer) planten kunn je makkelijk stekken, en zo kom je makkelijk van een naar meer. We hebben heel wat planten in huis, vooral in mijn werkkamer , maar ook in de eetkamer staan er een hoop. Wekelijks gaan er heel wat gieters met water naar toe. En in groeiseizoen een beetje voedsel (anders verhongeren de planten). Afgelopen weekend de laatste keer voeding gegeven, het licht gaat nu minder worden, dus goed voor de planten om wat rust te nemen.
Voor de gein ging ik eens tellen hoeveel potten ik zo wekelijks langsga. Hoeveel denk je, als je de foto’s ziet van mijn werkkamer?
In de werkkamer kom ik tot 32 potten (niet 32 soorten trouwens). Niet allemaal op de foto’s. Lekker groen. In de eetkamer kom ik tot 27 stuks. In totaal ongeveer 80.
In de winter nog veel meer, als alle geurgeraniums (pelargoniums) boven op de logeerkamer staan.
Vorige week -een beetje ongepland- een grote groep crocosmia’s opgerold en verjongd. Eens in de paar jaar is dat aangeraden, om mooie bloei te houden. Crocosmia’s maken elk jaar een nieuw bolletje boven op de oude. Ze vormen dan een soort torentjes van knollen, die nog heel lang aan elkaar kunnen blijven zitten. Bij het terugplanten haal je dan de bovenste knol van het torentje af en die zet je terug. Je ziet wel aan de torentjes, dat de nieuwe knollen (de licht gekleurde) steeds kleiner worden. Ook zie je dat we enige achterstand hadden met het delen en verjongen van de groep. Tel maar hoeveel jaar geleden de rechtertoren op de onderste foto is begonnen met groeien…
Alles op de foto is dus afval, de ‘verse’ knolletjes heb ik er al afgedraaid. Deze knollen vond ik zo mooi, dat ik ze goed gepoetst heb (met een oude tandenborstel, en nu laat indrogen. Misschien kan ik er wel figuurtjes/objecten van maken. Prachtige vormen, vind ik, als je zo bij elkaar ziet. Inmiddels wel gezien dat de glans van de natte knolletjes verdwijnt als ze opdragen. Dus wie weet, als ze niet gaan schimmelen en keihard opdrogen: een laagje vernis?
Overigens, soms komt tussen de verschillende knollen van onder een nieuwe uitloper, die een eindje verderop een nieuwe plant gaat maken. Zo wordt de groep langzaam groter. Op foto 2, zie je als je goed kijkt tussen het vierde en vijfde segment van het linkertorentje een wit puntje: begin van een uitloper.
Een paar weken terug schreef ik over een paddestoel, de baret-aardster, gevonden in eigen tuin. Best een bijzondere vondst, had ik nog niet eerder gezien. Het exemplaar heb ik ter determinatie aan Richard Dijkstra gegeven, collectiebeheerder in Hortus botanicus Haren en mycoloog. Een mycoloog is een paddenstoeldeskundige. Richard was een klein beetje teleurgesteld toen ik aangaf dat ik de eerstede naam had bepaald met een foto van obsidentify. Dat is niet echt determineren, vond ie.
Richard heeft onderzoek aan de sporen gedaan en ze onder de microscoop bekeken. Daarmee kwam hij op een andere naam: het is de grote aardster, geestrum pectinatum, en niet de baret aardster.
Waar let je dan op: bijvoorbeeld op de groeven aan de onderkant van de bol. Bij ‘mijn’ exemplaar waren die niet meer zo goed te zien, beetje ingedroogd. De doorslag in de naamgeving is de vorm van de sporen. Bij de grote aardster zijn het een soort bolletjes, met veel of weinig wratachtige uitsteeksels. Hoge wratten, bijna op steeltjes.
Ja, hier heb je echt een mycoloog voor nodig! Daar was ik nooit achtergekomen. Overigens Obsidentify gaf ook Grote aardster en forse aardster aan, maar slechts 50 procent zeker.
Groot deel van de dag bewolkt, af en toe een straaltje zon. Nog verschillende vlinders in de tuin, niet in grote aantallen, maar toch. Ook het vuurvlindertje kwam weer even langs.
