Categorie: Tuin

Clematis

“Plant Portraits of Species and Selected Cultivars”
Met botanische schilderingen van Monica McAllen en tekst van Robin Savill.
Het boek verscheen in 1988 , is nog steeds verkrijgbaar.
Robin Savill was van 1995-2005 eigenaar van een clematiskwekerij in Engeland en bezitter van ruim 700 soorten en cultivars, hij had een nationale collectie van clematissen.
Monica MacAllen ging zich na haar pensioen in de medische wereld verdiepen in het botanisch tekenen.
In dit boek zijn 40 fraaie waterverf afbeeldingen van Monica verzameld. Meer bijzondere en zeldzame soorten, maar ook hele bekende als de grootbloemige cultivar clematis “Jackmanii”

Een boek om mee op schoot te zitten en uitgebreid de mooie tekeningen te bekijken. Neem de tijd. Een mooi stukje in de inleiding: een foto van een plant geeft een momentopname, de plant in een fractie van een seconde en van één kant gezien. Het maken van een goede botanische tekening neemt een paar uur tijd, waarbij de kunstenaar de plant van alle kanten en met verschillend licht kan bekijken. Hierdoor benadert de tekening vaak meer de ‘essentie’ van de plant dan die ene foto.

Tuinvogeltelling 2026

Weer geteld vandaag, een paar keer een half uur.
3 x vanuit huis, in de buurt van de plekken waar we vogelvoer hebben hangen.
1 x in de achtertuin, stuk lastiger om er meerdere bij elkaar te zien. De vogels zitten dan hoog in de bomen, alleen silhouet, moeilijk kleur te zien. En ook meer verspreid. Wél de plek om extra vogels te zien, bijvoorbeeld de boomkruiper of de winterkoning. In de laatste sneeuwresten op de brug over de vijver de grote pootafdruk van de blauwe reiger gezien. Maar de vogel zelf niet, dus die telt niet mee. Dat geldt ook voor de 40-50 kramsvogels (voor het eerst vandaag). Zij streken allemaal neer in een grote boom van de overburen. Wel leuk, niet in eigen tuin, dus niet meetellen.

Wat hebben we wél geteld, de ‘beste’ telling van 14:55 vandaag ook ingestuurd.
Huismus: 20
Pimpelmees: 7
Koolmees: 6
Merel: 3 (1 V, 2 M)
Houtduif: 2
Vink: 2 (1 V, 1 M)
Goudhaan: 1
Grote bonte specht: 1
Roodborst: 1
Zwartkop: 1 (V)

Landelijke uitslag 2026

Voor het eerst sinds jaren is het niet de huismus die bovenaan staat, hij is net ingehaald door de koolmees. De pimpelmees niet ver achter de huismus op nummer 3.

Herrezen

Er is een vogel tegen het raam gevlogen, zei Eddy, kom eens kijken.
Dat was vorige week zaterdag, het was koud, ijzelde. Ik ging naar buiten en pakte het beestje op, helemaal daas, nog wel in leven, en hield het een tijdje in mijn handen om op te laten warmen. Ik had zelf geen jas aan, dus werd juist koud. Ik gebaarde Eddy om de deur open te doen, en me in de bijkeuken te laten. Daar zette ik de vogel neer, op de mat bij de achterdeur. Trillend stond ie daar, mannetjes vink, ademde erg snel, en sloot op enig moment zijn oogjes. Wat te doen? Had het beestje onherstelbare schade en heel veel pijn? Ik besloot een klusje in de bijkeuken te doen (bollen bellen), zodat ik hem in de gaten kon blijven houden. Na een minuut of 20 was de ademhaling rustiger, en ging er weer een oogje open. Heel voorzichtig haalde ik de zijdeur van het slot en zette de deur een eindje open. Fluitende vogels buiten (en kou). De vink leek alerter, oogjes helder. Nog vijf minuten later vloog ie op, eerst op de onderkant van het raam van de glazen deur, en toen omhoog de grote coniferen in.
Daag.

Als dank liet ie een vogelpoepje achter op de mat.

Prachtig Poollicht

Vanuit de achtertuin en de ramen op de bovenverdieping. Afgelopen maandag, 19 januari, was er op heel veel plekken in ons land vaak spectaculair poollicht te zien. Met de digitale camera of telefoon nog beter te zien. In de vrieskou stonden we tussen 22:00 en 23:00 uur ademloos te kijken naar het steeds wisselende schouwspel. De sterren door het poollicht heen schijnend. Deze keer met veel groen en zelfs wat ‘gordijnen’. We krijgen altijd een melding via Noorderlichtjagers in de mail, die hadden het poollicht voor de vroege ochtend van dinsdag voorspeld. Blijft lastig. Poollicht ontstaat hoog in de aardatmosfeer als geladen deeltjes van een zonnestorm, een explosie die op zon heeft plaatsgevonden, precies naar de kant van de aarde worden geblazen. Ongeveer drie dagen later is er dan kans op poollicht, vaker op hoge breedten. Maar deze keer behoorlijk ver naar het zuiden te zien. Voor degenen die het gemist hebben, een paar kleurige foto’s uit de tuin.

Naar het zuiden kijkend: vnlr Orion, de stier en de Pleiaden

Vogels in het vogelhuisje

Een eindejaarskadootje dat volop gebruikt wordt door de gevederde vrienden in onze tuin. Als Eddy er net pinda’s in heeft gelegd komt vaak ook de gaai even een pinda wegpikken. Zo gauw hij ons ziet is ie weer weg, dus nog geen goede foto kunnen maken. Twee dagen een beetje voor gek gestaan door een kwartier met camera op statief in aanslag stil te staan, net vóór dat Eddy de pinda’s bijvulde. Zodat ik doodstil kon staan als de gaai er aan kwam.
Aanname: de gaai is hartstikke slim en komt direct nadat hij gezien heeft dat het voer bijgevuld is.
Misrekening! De gaai was nóg slimmer: hij kwam niet zolang ik daar zoutpilaar stond te wezen.

In ieder geval kwam al een kwartet kleine vogeltjes wél op bezoek.

Volgende weekend met de Nationale Tuinvogeltelling kunnen we ze gaan meetellen.

IJsregen of ijzel

Hier in het noorden was het vandaag weer de hele dag code oranje, deze keer vanwege de ijzel. Vanmorgen vroeg ging het nog wel, toen we naar de ekoplaza liepen. Wel midden over straat, geen probleem er reed niemand. De stoepen en de reguliere ingang van de ekoplaza vermeden we. Stukje omgelopen om binnen te komen. In de loop van de middag trok een ijzelfront over. IK wilde nog even naar het dorp, maar twijfelde. Omdat er verschillende mensen langsliepen, over straat maar ook over de stoep, de reis aangedurfd. Niet op de bestemming aangekomen overigens. Onze straat, en het verlengde ervan voorbij de kruising, was redelijk begaanbaar, bij het lopen over de straat. Stoepen mijden. Maar toen ik het volgende kruispunt, echt in het centrum van het dorp bereikte ging het niet verder. In het centrum van Haren is geen asfalt gebruikt, maar -behoorlijk gladde- rode klinkertjes. Op het parkeerterrein bij de Jumbo ben ik op mijn schreden teruggekeerd. Heel voorzichtig. Er stond hier een ziekenwagen waar de broeders – met een persoon op de rijdende brancard- naar de ziekenwagen toe glimmende. Even later kwam er nog een tweede ambulance aan. Weer voorzichtig naar huis ook de laatste twee stappen voor onze eigen deur waren spiegelglad.

Morgen maar weer eens kijken.
Dan moeten de vogeltjes weer gevoerd.

Verschil tussen ijsregen en ijzel

In het geval van ijzel komt de neerslag als -onderkoeld- water naar beneden. Als de druppels vloeibaar water een (glad) koud oppervlak bereiken, veranderen ze meteen in ijs. In het geval van ijsregen komt er een mengsel van water en ijskristallen uit de lucht. Dat is dus al (deels) bevroren. IJzel kan als dunne laagjes ijs op takken en halmen terechtkomen, heel mooi. Alleen als het te veel is, topzwaar, takken breken. Dat is nu niet het geval. Er wordt voor vanavond en morgen geen neerslag meer verwacht.

Vogels in de tuin: staartmees

Van puntje snavel tot puntje staart lijkt de staartmees nog wel wat, maar het lijfje zelf is niet groter dan een pingpongbal. Rondtrekkend in familiegroepjes, van 5-10 exemplaren, komen ze vaak meerdere keren langs in de tuin, vaak een vaste route van struik naar boom, naar vogelvoer silo, naar struik. Als je buiten staat hoor je ze ook al komen, continu met elkaar kwebbelend met kleine hoge piepjes. Bijna een cartoon-vogeltje, een getekend vogeltje, met opvallende contrasten in pikzwarte kleuren, een witte streep midden over de kop, heel zacht roze op de borst, gitzwarte oogjes en pootjes en een piepklein snaveltje.

Vogels in de tuin: grote bonte specht man

Een stevige jongen, de grote bonte specht. Nog weer groter dan de merel, gedrongen van bouw en met een dijk van een snavel. Nodig ook zo’n zwaar gereedschap, want daar hakt de specht holen mee uit in dode bomen, of bomen met zacht hout. Op de bovenste foto zie je nog niet zo goed of het man of vrouw is, beide geslachten hebben een rode ‘broek’. Op de foto’s hieronder zie je dat het een man is, herkenbaar aan de rode vlek in de nek. Op de tweede foto hieronder zie je ook net dat de specht ‘knippert’, een vlies trekt even over zijn zwart glimmende oog om het oog vochtig te houden. Toen ik de foto vorige week maakt (11 jan), was het erg koud én droog, regelmatig knipperen was nodig.

Vogels in de tuin: merel m/v

Merels zijn een slagje groter dan de mussen en mezen. Ze hippen vaak over de grond, en frutselen tussen het afgevallen blad op zoek naar beestjes. Bessen en appels vinden ze ook erg lekker. Onze taxus en vuurdoorn waren al wat langer helemaal leeg, de hulst is afgelopen vorstweek van besjes ontdaan door de merels.
Moeilijk te zeggen of het onze ‘zomermerels’ zijn, of bezoekers vanuit Scandinavië. De afgelopen jaren hadden we een heel herkenbare man-merel, met een opvallende witte plek op zijn rechtervleugel. Mister stip is of verhuisd in de zomer van 2025 of is niet meer. Hem hadden we wel jaarrond gezien.

Wél makkelijk is het onderscheid tussen man en vrouw merel.
Hij is glanzend zwart met gele (soms oranje) snavel en oogring; zij is overwegend bruin, met bruine snavel.
Nog net te vroeg voor de zang. Maar strakjes , als het weer lente is….. het hemelse lied van de merels.

Sneeuwvormen

Recept voor een sneeuwpop:
men neme een dikke laag plaksneeuw,
rolle er een paar grote ballen van
en stapele die op elkaar.

Voor de ‘garnering’:
steentjes voor de ogen,
wortel voor de neus,
takken voor armen
en eventueel een sjaal of hoed of bezem.

Vaak twee bollen, soms drie, en een enkele keer vier, zoals bij ons op het dorpsplein. Naast de standaard sneeuwpop kun je ook andere vormen tegen komen. In onze eigen tuin stond een paar dagen een sneeuwzeehond en een sneeuwkat. Bij Roel om de hoek een reusachtige sneeuwslak en een sneeuwkomodovaraan (!), en een eindje verderop een sneeuwpoes op een autodak.

Vorig jaar hadden we een sneeuwkonijn in de buurt en om de hoek (ook door Roel gemaakt weet ik nu) een konijn en een pinguïn. Nog andere figuren gezien?